Gillian Carnegie (1971)

"Turner-jury nomineert schilder" kopt de Volkskrant alarmerend.
De volgende dag reageert Jan Mulder hierop in CAMU:
"() Wat zei Gillian Carnegie zelf van zijn (moet zijn haar) gelukkig gaat dit stukje niet over onze onuitroeibare vooroordelen- ongelooflijke uitverkiezing? Gillian was niet voor commentaar bereikbaar. Hij (Zij) schaamde zich in eenzaamheid, samen met zijn (haar) werk. Een zonnestraal piept door het dakraam van zijn (haar) atelier over spinrag en stof naar een glas met penselen, op de ezel stond een aanzet voor een vaas met bloemen, in de hoek lagen spielatten, spangtang en doek op hun stilleven te wachten en de telefoon rinkelde."

Waar het mij om gaat is dat deze nominering blijkbaar verbazing wekt (zelfs zonder dat er naar het werk gekeken is) en dat de schilderkunst al zo vaak is dood verklaard. Terwijl ze in de praktijk, misschien, hooguit, tijdelijk, minder aanwezig is geweest in sommige musea.

De bundel "Kost en inwoning" waarin Gerrit Komrij opnieuw een aantal Nederlandse gedichten onder de loep neemt begint met een gedicht uit de 17e eeuw van Hieronymus Sweets (1629 1696) getiteld "Afschaffing van de pozie. Een gedicht waarin deze tijdgenoot van Vondel en Rembrandt de pozie dood verklaart.
Hoe vaak zullen daarna (en daarvoor?) de pozie de schilderkunst en ongetwijfeld ook de muziek niet doodverklaard zijn. Maar afhankelijk van de datering van verschillende prehistorische grotten bestaat de schilderkunst al zon 15 20 duizend jaar. Voor mij is er geen enkele twijfel dat de schilderkunst niet nog rustig 15 20 duizend jaar voort kan. Of zoals Robert Ryman het zegt: "Schilderen kan alle richtingen gaan. Het is gewoon zo rijk. Ik zie niet hoe er een laatste schilderij zou kunnen zijn"
Beeldende kunst heeft net als muziek of pozie of liefde de mogelijkheid mensen gelukkig te maken. Misschien is dat nog wel de beste garantie voor het voortbestaan van de schilderkunst, in welke vorm dan ook.

Laten we eens kijken naar het werk van Gillian Carnegie, want daar gaat het ten slotte om. Deze Engelse kunstenares is direct na haar afstuderen zeer succesvol, met exposities in galeries in Londen, New York en Keulen en in de Tate in Londen. (2003) Haar werk geeft dan ook bepaald geen reden tot somberheid over het bestaansrecht van de schilderkunst. In tegendeel haar werk is verschrikkelijk rijk en wortelt in de traditie van de schilderkunst met name in het Amerikaans realisme (Thomas Earskin) waar ook Edward Hopper  en recenter Peter Doig uit putten.

Behalve schilderijen maakt Gillian Carnegie ook mooie etsen.

Misschien nog een reden om aan te geven dat de schilderkunst levender is dan ooit. De Saatchi galerie in Londen is het gehele jaar (2005) gewijd aan de schilderkunst. Te beginnen met een expositie van de vijf invloedrijkste schilders van dit moment. (Peter Doig, Marlene Dumas, Luc Tuymans, Jorge Immedorff en Martin Kippenberger)

Ter vergelijking wil ik nog graag wat werk laten zien van andere genomineerden voor de Turner prijs. Werk dat zeker gezien mag worden.

Darren Almond (1971) beelden, fotografie en video -
Almond is een veelzijdig kunstenaar die zowel gebruik maakt van film, fotografie, beelden als installaties. Voor de expositie in de Tate heeft hij een videowerk van vier schermen gecreerd over zijn moeder, die herinneringen ophaalt aan haar vakanties in Blackpool. Op een scherm is zijn moeder te zien, op de andere beelden van de badplaats.

Simon Starling (1967) installaties

Jim Lambie (1964) installaties
Lambie is vooral bekend vanwege zijn psychedelische vloerendelen en meubelen. Veel van zijn kunst is gebaseerd op zijn ervaringen als muzikant en dj.

Het hele werk beziend, maar ik heb jammer genoeg alles via het internet moeten bekijken, een prachtige en diverse nominatie van deze jury. Die een goed beeld geeft van de rijkdom van de beeldende kunst. Waarin de schilderkunst een zeer te rechte en belangrijke plaats in neemt. Welke van de boven staande werken en kunstenaar gaat winnen is vaak een kwestie van mode en trends. In die zin denk ik dat Gillian Carnegie dit jaar de hoogste ogen gooit.

Naschrift:
Inmiddels is bekend dat de Schotse installatiekunstenaar Simon Starling de Turnerprijs heeft gewonnen.
De 38 jarige Starling omschrijft zijn werk als "de fysieke manifestatie van een denkproces". Hij won de prijs ondermeer voor zijn project "Shedboatshed", waarin hij een schuur sloopt, er een boot van maakt, waarmee hij de Rijn afzakt en er vervolgens weer een schuur van bouwt.
Een ander onderdeel van zijn inzending was de Tabernas Desert Run, een brommer waarmee Starling door een Spaanse woestijn crosste, aangedreven door een motortje dat liep op een mengsel van samengeperste zuurstof en waterstof uit de lucht. Het verbrandingsproduct was water, dat de kunstenaar opving in een fles en later gebruikte voor een aquarel van een cactusplant die hij op zijn tochten door Andalusi was tegengekomen.
Mooi en interessant werk, vooral de insteek om beeldende kunst te zien als de materialisatie van een denkproces spreekt mij erg aan. En Carnegie, ik hoop dat zij zich al dan niet "in de eenzaamheid van haar stoffige atelier" nog lang over haar schilderwerk mag buigen. Waarmogelijk zal ik het graag volgen. Wanneer we het werk van Starling zien als de weerslag van een denkproces . Dan zouden we het werk van Carnegie ook kunnen zien als de weerslag van een emotioneel proces.
Chris14.12.05

Turnerprijs 2006.

Tomma Abts Erts 2005

Tomma Abts Epko 2005

De schilderkunst is dood! De schilderkunst leeft!
Ook in 2006 gaat de discussie over de rol van de schilderkunst onverminderd verder.
Hoe zat het ook alweer? In de jaren negentig werd de schilderkunst veelvuldig dood verklaard. Fotografie en video zouden die rol overgenomen hebben. Een paar jaar later zou blijken dat dit vooral een discussie onder kunstcritici was en waren de kunstenaar gewoon door blijven werken, en ja gelukkig ook schilderen.
In december 2006 wordt de Turnerprijs uitgereikt aan (deze keer wel) schilderes Tomma Abts.
Abts maakt abstracte schilderijen die onveranderlijk 48 bij 38 centimeter meten. Haar doeken zijn sober, geschilderd in vlakke tinten, met een geometrische voorstelling, waarvan de symmetrie af en toe abrupt wordt  doorbroken. Ze doen soms denken aan de beelden van een defecte caleidoscoop. De jury van de Turnerprijs omschreef Abts schilderijen als meeslepende beelden die hun complexiteit pas na verloop van tijd prijsgeven. Als ze begint te werken heeft Abts naar eigen zeggen geen idee waar ze uitkomt. Dikwijl verft ze voorstellingen in lagen over elkaar heen. Ze spreekt daarom zelf van een "concentraat" van schilderijen.
Hoe klein haar doeken ook zijn, mijns inziens leunt haar werk dicht tegen het Amerikaanse abstract expressionisme aan. Ik kan me voorstellen dat met name Mark Rothko een belangrijk voorbeeld voor haar is.

Ebe 2005

Ehme 2002

Lubbe 2005

Noeme 2004

Tegelijkertijd staat er in de Volkskrant van 6 december 2006 een artikel over het werk van G Karel van der Sterren, een van de vele Nederlandse kunstenaars die het afgelopen decennium ongestoord verder hebben geschilderd.
Zijn werk valt op door het virtuoze gemak waarmee hij de verf naar zijn hand zet. Binnen n enkel werk worden pasteuze verfpartijen - zoals dikke kolders olieverf en plastisch uitgevoerde bloemen - afgewisseld met transparant opgezette kleurvlakken in acrylverf. Van der Sterren werk zijn onderwerpen vaak in series uit. De heldere fluorescerende kleuren maken de wrange ondertoon van de afbeelding bitterzoet. materie, techniek en inhoud weet hij tot een krachtige eenheid te vormen. Zijn doeken schreeuwen het uit: "De schilderkunst is onsterfelijk!"
Chris06.12.06

 

home tekenlog schilderijen ruimtelijk werk grafiek reprocitaat kunst kolom video/ audio fotografie tekeningen
contact