Coninck-Hoogh

Achtertuintjes, interieuren
(Pieter de Hooch 1629 – 1684)

Herman de Coninck

"Vaag licht over het triviale …"
Derk Mahon, Achtertuintjes in Delft

herfstlicht tussen achtermuur, aangebouwd
dak en gewelfde poort;
het weinige dat te zien is van de hemel
boven wolkendons is het soort blauw
van natte blauwe lakens aan wasknijpers.

Het oog van de kijker wordt naar laag
bij de grond geleid, naar okeren tuintegels
gladgesleten van komen en gaan
en nog nat van een pasgeleden waterplens;
de emmer naast de berken bezem,
zijn rand blinkend van waterdruppels,
herneemt het motief van het licht
in deze verder nauwelijks verlichte achtertuin,
en het verrassende indigo van de rok van de vrouw
( degene die op het trapje van de deurstoep staat

en haar dochters hand vasthoudt)
is een variatie op het blauw van de hemel,
of als de aanzet van een tweede thema in deze
nauwgezet gecomponeerde symphonie domestique,
of als een plotse verandering van mineur in majeur,
blauw majeur.

Is dit alles triviaal? Wie zal zeggen of het meisje
in het steegje, leunend tegen het sierlijk roodwitte
bakstenen motief van het poortgewelf
staat te wachten op de thuiskomst van haar man
of – armen gekruist – klaar staat om te vertrekken

na deze laatste blik? Hoewel
deze begrensde ruimte verstikkend lijkt,
zijn er wijdopen deuren, ramen die zon
binnenlaten, vergezichten van kanalen
waar schepen, trekschuiten, kotters
voorbijkomen, als je maar lang genoeg kijkt.

Waarheen, als ze gaan, gaan deze vrouwen.
Hoe ver? Tot de ingekerfde gouden lijst?
Of breken ze op een milde najaarsdag
uit de begrenzing van het portret, kraken ze zich
door lagen verf de compositie uit?

Een vrouw die haar dochter heeft zitten ontluizen
staat op, plooit haar schort op en gebint
een tenen mandje in te pakken.
Ze stopt een pistool tussen haar overhemden

terwijl haar kleine meid een tol
laat draaien over de geboende vloertegels:
haar verhaal wordt straks verteld op een volgend paneel,
de kleuren zijn al ingewreven en gemengd
met lijnzaadolie, het doek is klaargemaakt.

Derk Mahon: Engelse dichter (1941). Verwezen wordt naar zijn gedicht "Courtyards in Delft – Pieter de Hoogh 1659" ( in: "The Hunt by Night", Oxford 1982).

zie ook: Coninck - Moore, Coninck - Brueghel, Coninck - Fabre, Hooch-Mahon.

Coninck-Hoogh