Hamelink-Seghers
Hercules Seghers eerste versie van de ets 'rotsachtige landschap met een wandelaar'

Hercules Seghers

Jacques Hamelink

In de geploegde rotsen
een grof en wonderbaarlijk zaad zich verbergt
oeroud groenblauwe doodsbenen blinken

dunne doornige weg warrige waterwijzer
volgt het voetspoor van de dode gigant
die overal werktuigen en wortels achterliet

hoogte en diepte staan van elkaar versteld
hopeloos bebost en mineraal is de wereld
zinleeg het landschap

voor de mens niet veel plaats in dit bestek
terloops door het gebergte gebaard
scharrelt hij voortdurend graafachtig ergens rond

en geeft met archeologische eenvouwd
de schaal waarop het omringende bestaat.

Hercules Segers
Haarlem omstreeks 1589/90 - omstreeks 1636 Den Haag

Segers ontving zijn opleiding in Amsterdam en is daarna werkzaam geweest in Haarlem, Utrecht en Den Haag, wellicht door zich opstapelende schulden gedwongen steeds te verhuizen. Over Segers' leven is weinig bekend, zelfs het jaar van overlijden is niet overgeleverd. Hij was een leerling van de geëmigreerde Antwerpenaar Gillis van Coninxloo in Amsterdam, die hem opleidde in de traditie van de Vlaamse landschapschilderkunst. Segers heeft deze traditie in zijn enkele schilderijen en in zijn opvallende etsen voortgezet: het zijn landschappen in een mengeling van fantasie en werkelijkheid, met rivierdalen, rotspartijen, dode boomgroepen, vergezichten. Hij experimenteerde in zijn etsen met allerlei methoden van drukken op verschillende materialen en met gebruik van verschillende kleuren. Soms werden zijn etsen later nog met kleur opgewerkt. Zijn tijdgenoten noemden deze etsen al 'gedrukte schilderijen'. De meeste van zijn etsen zijn, juist door deze manier van drukken, unica.
In 1967 werd in het Rijksprentenkabinet in Amsterdam, dat de grootste collectie Segers-prenten ter wereld bezit, een overzichtstentoonstelling van zijn werk gehouden.
In documenten en ook op zijn enkele gesigneerde schilderijen wordt de naam Segers zonder h geschreven, een schrijfwijze die sinds de jaren zeventig ook in de kunstgeschiedenis algemeen wordt gehanteerd. Voordien was Seghers, met h, de gebruikelijke spelling.

Hamelinks Segers-gedicht is 'bedoeld als hoedafzetting voor de hele Segers van het Essentiële Berglandschap, schat ik', schreef de dichter de samensteller. Het is dus nog maar de vraag of Rotsachtig landschap met wandelaar er aan ten grondslag heeft gelegen, laat staan het hier afgebeelde exemplaar van deze prent, waarvan een aantal exemplaren bestaan die in verschillende kleuren zijn gedrukt. 'Ik kende dat werk van Segers toen voornamelijk van een tentoonstelling in het Rijksmuseum.' 'Toen' zal wel 1967 zijn, het jaar waarin het Rijksprentenkabinet, deel uitmakend van het Rijksmuseum, een Segers-tentoonstelling inrichtte. Ook Gerrit Achterberg, Robert Anker, Theo van Baaren, Hans Faverey, Ida Gerhardt en Habakuk II de Balker lieten zich door Segers inspireren.