Hawinkels-Breughel-02
Pieter Brueghel 'Jagers in de sneeuw'

De thuiskomst van de jagers
Pé Hawinkels

Niet alle vogels vliegen. Onopvallend
zitten ze in het diepvries zenuwstelsel
van de winterbomen. Eén op de tien, ’n ekster,
slijpt zijn veren aan de diamanten vrieskou
in de lucht.
Niet alle jagers razen schallend
door een woud, waar licht en groene tinten in
samen werken aan ’n atmosfeer die ’t hen
te moede maakt als snelle vissen
in een weldoorgloeid aquarium.

De échte jagers, één op tien
met deze mythisch-brooddronken bende,
gaan ’s winters onopvallend naar het bos
en keren, als de middag
de hand al uitsteekt naar de avond,
zwijgend terug, en hebben wat buit.
Hun rug is gebogen, sierlijk & somber,
zoals de honden die hen volgen. Maar
voor hén vliegt de éne vogel op,
vóor hen vliegt die ene vogel uit.

Nu komt er evenwicht op aarde.

De jagers komen terug, dalen af
in de hand des avonds, waar al tien
vogels rustig op stok zitten. Niet alleen:
op het monochrome ijs – zie de hemel – stoeien
mensen als kinderen, in ’t polderland,
dat aan deze kant de jagers binnensjokken
en aan de andere als een big ligt
aan de tepels van een plotseling rotsgebergte,
groeien massa’s fijne bomen, alsof ’t ma,d
er al te lang lag, schimmel dat bewees.

En die éne vogel in de lucht? Die ekster?
Die zal als ’n zwaluw door de avond scheren,
de koude wind door van z’n eigen vlucht,
en met tranen in z’n oogjes kijken naar
de bevroren molen met die adembenemend witte deken
op het dak, de vrouw en, elders, de kar
met sprokkelhout, de snoeiende boer, de introverte kerken,
de oppermachtige bergwand, vaarten en daken,
het werk bij ’t vuur. En na die krakeling
zitting nemen tussen takken.

De jagers zijn dan thuis. Dan is
er evenwicht op aarde.

Pieter Brueghel
(?) omstreeks 1527 – 1569 Brussel
Jagers in de sneeuw
olieverf op paneel 117 x 162 cm omstreeks, 1565


'Jagers in de sneeuw' maakt deel uit van een serie schilderijen die de maanden van het jaar verbeelden. 'De korenoogst' hoort daar ook toe. Uit hoeveel schilderijen de reeks bestaan heeft, is niet bekend; doorgaans houdt men het op zes, met op elk schilderij twee maanden.
Dit schilderij zou dan december en januari moeten verbeelden, of misschien ook januari en februari. Het is bij dichters bijna even populair als 'Landschap met de val van Icarus'. De Amerikanen William Carlos Williams en John Berryman wijdden er een gedicht aan; bij ons zijn dat Pé Hawinkels, Frank Valkenier, Rutger Kopland, Alstein, Erik Spinoy, Roland Jooris en Robert Anker geweest.
Anders dan in ‘De bruiloft van Kana’ legt Hawinkels hier duidelijke accenten. Meer nog op de vogels dan op de jagers en dan vooral op de enige van het elftal vogels die vliegt. Hij maakt ‘die ekster’ zelfs tot hoofdpersoon van het gedicht. Als die, net als de jagers, thuisgekomen zal zijn, ‘is er evenwicht op aarde.’

Meer Breughel op deze site:
Brueghel - Alstein, Breughel - Anker, Brueghel - Auden, Brueghel - Berryman, Brueghel - Burnier,   Brueghel - Claus, Brueghel - Coninck, Brueghel - Emmens, Brueghel - Enquist, Brueghel - Foerster, Brueghel - Hawinkels01, Brueghel - Hawinkels02, Brueghel - Herzberg, Brueghel - Jooris, Brueghel - Kal, Brueghel - Kopland, Brueghel - Langland, Brueghel - Mare de la, Brueghel - Verwey, Brueghel - Smit, Brueghel - Spillebeen01, Brueghel - Spillebeen02, Brueghel - Spinoy, Brueghel - Szymborska, Brueghel - Velde, Brueghel - Vestdijk, Brueghel - Williams01, Brueghel - Williams02, Brueghel - Williams03, Brueghel - Williams04, Brueghel - Williams05, Brueghel - Williams06, Brueghel - Williams07, Brueghel - Williams08, Brueghel - Williams09, Brueghel - Williams10

Icarus-gedichten

KunstKolom Pieter Breughel

Breughel tekeningen.