Alexander Calder De hond

Alexander Calder 'De hond'

een stabiele hond

Guy van Hoof

De maker van mobiles
die met kleur en wind en klank
jongleert heeft zijn creatie
aan de ketting vastgelegd.
Een grommend, zwart gevaarte
dat zich niet zomaar
gewonnen geeft. Vrijheid heet zijn
grondgebied dat niemand ongestraft betreedt.

Soms is zijn afgunst groot
op die viriele witte ijsbeer, vierkant
met zijn lompe, slappe, dikke poten;
was hij nu zelf maar rood,
fluorescerend of met belletjes behangen
zodat de wind zijn plaats verraadt
maar nee, hij is gedoemd te blijven
wie en waar hij is, en
iedere beweging ligt aan banden
in een park vol bomen en vakantiegangers
die niet méér zien dan een vlek
tussen het bewegend groen.

Let rustig op, dan zie je hem veranderen,
hij rukt en trekt en zet zijn stekels op
maakt schijnbewegingen, verdwijnt
voor een seconde van je netvlies
maakt rechtsomkeert, pas op de plaats.
Wat zou hij elders moeten zoeken?
Hier staat hij onverzettelijk en waardig,
neemt bewonderende blikken in ontvangst
en is zich van geen beter lot bewust
dan in dit genereuze Middelheim

Alexander Calder mobile
Alexander Calder

Alhoewel Alexander Calder (Philadelphia, Pennsylvania, 1898 – New York, New York, 1976) in zijn Parijse periode bevriend met Miró, Léger, Arp en Mondriaan, toen al niet aan zijn proefstuk toe was, bleek 1958 een beslissend jaar voor de uitdrukkingsvorm waarvan hij de grootmeester was: de ‘stabiles’. De term is afkomstig van Jean Arp, die er het contrast met de ‘mobiles’ wou mee uitdrukken, nochtans ook een van Calders specialiteiten (en op zijn beurt bedacht door Marcel Duchamp). In 1959–60 reisde dan een volledige reeks van deze stabiles rond in een ophefmakende tentoonstelling, waaronder ook deze De hond. Vormen, gesneden uit plaatijzer en met zware bouten aan mekaar geassembleerd, zoals gebruikelijk bij mechanische constructies of in de scheepsbouw, staan met vijf poten op de grond. Doordat de hond met een veelvoud van hoofden en poten meermaals afgebeeld lijkt, worden er meerdere houdingen en stemmingen tegelijk gesuggereerd.