Velde-Breughel

Velde-Breughel

Tijdens het lezen van dit gedicht kunt u luisteren naar het lied "Café Breughel" van Wannes van de Velde.


Café Bruegel
(fragment)

Wannes van de Velde

Boven de flipper-automaten
stappen jagers door de sneeuw
met een meute mager’ honden aan hun zij,
en de bruiloft met de vlaaien
hangt geduldig in de smoor
‘lijk ‘nen haring in een haringrokerij.
Zo vervagen traag de boeren
die daar dansen hand in hand,
met bewegingen, bevrozen in den tijd.
Meester Breugel, kom maar binnen
in de lichten van de kroeg.
Laat de wereld maar vergelen,
zet uw eigen bij de ploeg.

Blijkbaar bestaan er meerdere versies van deze tekst, de volgende vond ik in "Man in landschap" (NIOBA 1989). Op dit moment heb ik geen idee of er ook een definitieve tekst van bestaat. Geen van beide teksten valt overigens samen met de liedtekst, die u kunt beluisteren door de muziekbalk hier boven aan te klikken.


Café Breughel

Wannes van de Velde

In café Breughel snijdt
de juke-box in
het doedelzakkenleer,
zingt des meesters eerste knecht
in elitair Amerikaans.

Er wonen Breughels
in Virginia,
Connecticut
en Canada.
Daarvan getuigt
het telefoonboek
onomwonden:

Peter Breughel, janitor
and maid of all trades,
duvel-doet-al van mijn kloten
in de Canadese goten.

Maar op de muur van
café Breughel
dreunen dagelijks
de pijpen,
gevangen in ’t scharlaken jak
van lang vergane Brabanders.

Groef U mijn schedel op, meneer?
Ik verloor hem
op een bruiloft
in Rotselaar,
of was het Peer?

In Alaska ziet de Eskimo
hem staan:
Breughel
in zijn zwart fluweel,
baken voor de ijsbeer
in het eeuwige jachtseizoen
van Vlaanderen.

Hoe geliefd Wannes van de Velde in Antwerpen is blijkt ondermeer uit het feit dat bij zijn overlijden twee opeenvolgende stadsdichters van Antwerpen Ramsey Nasr en Joke van Leeuwen een gedicht aan hem weiden. Waarbij Joke van Leeuwen ook nog letterlijk aanhaakt bij het gedicht van Ramsey Nasr. Ik heb beide gedichten er maar even bijgezocht.

Blijft bij ons

Joke van Leeuwen

blijft bij ons en hij is nie kunne blijven,
zijn klak bleef hier en weet nie meer wa doen,
geen dak meer voor ne kop waarin de wereld stak.
De brug van Willebroek is nie meer toe

Stad met uw rotte tanden en uw goud, zing wat em
zong van al uw daken, zing van een lief, van zotten,
van krapuul, van het verlangen dat er wroet in onze lijven.
Blijft bij ons en zo zal em kunne blijven.

Wannes van de Velde stierf op 10 november 2008. Dit gedicht is na het bekend worden ervan op één middag geschreven en haakt aan bij een lied dat mijn voorganger Ramsey Nasr eerder voor hem maakte en dat eindigde met ‘Blijft bij ons’. Die woorden nam ik als uitgangspunt. Wannes van de Velde is wel de enige echte stadsdichter van Antwerpen genoemd, al wilde hij dat officieel nooit zijn. Hij was het al. Hij is geboren en getogen in het Schipperskwartier en heeft als zanger en dichter al vroeg gefulmineerd tegen wat er in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw in de buurten van zijn jeugd werd gesloopt. Het gedicht kwam in diverse Vlaamse kranten terecht. Er waren mensen die me erover aanspraken en met tranen in de ogen vertelden wat Wannes van de Velde voor hen had betekend.
Op de zijgevel van café ’t Half Souke aan de Hoogstraat is een tekst van hem aangebracht, in een vormgeving van Gert Dooreman.
(tekst: Joke van Leeuwen)

de changeur

Ramsey Nasr

van de nacht emmekik ne ketter gezien
schoon en stil stond em onder de maan
te zingen tegen het steen, tegen het water
en wijl dat em zong dan changeerden em
langzaamaan zelfst in een magere zee

in deze nacht zong em om schepen
tintelend lichaam wacht op regen


en bij zonsopgang stond em nog altijd
lijk ne schemer tussen riool en jasmijn
hij kost maar niet kiezen tussen felrooie liefde
en razernij om zijn vermassakeerde stad
en changeerde vaneigens in 2 kapiteinen

en ene kapitein hield em schuil in den dag
onder krulvarens, mos en het laag kreupelhout
en dien andere kapitein liet em varen: omhoog
steil omhoog naar de zon, naar stille mansardes
daar zitten ze nu op malkander te wachten

en gij changeert in dromen lijk het water
en gij changeert, ge duizelt over de aarde


gij ga
            van bolbliksem tot blinkvloeker
            van juke-box tot druivenplukker
            van minnelonk zonder stroef of palatie
            tot poesjepoppen met schelige gratie
            van wappers en geuzen en waterratten
            van breugels en van de zatte gordijnen
            van stalen boren en sanderjon
            en van eenzame, eenzame vlaamse
            zakken vol spijt en beton

antwerpia staat in uw hart geplant
laat deze stad u nooit doen wijken


op klaarlichte dag sta ne zanger lijk een groep
en hij kost er de zwarte botten niet stoppen
of de bruin enveloppen die dat em vervloekt
maar hier op zijn eentje omhelst em het steen
zijn gitaar is een lief voor de magere zee

gij schoon, schoon stamp in t gat
            van modelprovincialen
            van jezuïetenklap
            van politiek ajuinen
            en van t weldenkerschap
gij schoon, schoon toeffeling gij
            van de malkontenten
            van sentimentele generaals
            van blazen en cenakels
            en van soi-disante flaminganten
gij schoon, schoon wannes gij

en a ge dan wilt varen gij wannes: doeget niet
changeert liever zelfst in t scheld met een lied
gaat niet varen, blijft hier, bezingt uw rivieren
uw verrenuweerde straten en uw jeugd
er streekt een bitterschone deugd in u

                                                           blijft hier

antwerpia staat in uw hart geplant
laat deze stad u nooit doen wijken
ge vindt er in verre zeeën geen gelijke
verdwaalt met ons nog ene keer
vervloekt ons – maar blijft hier


                                                           blijft bij ons

Meer Breughel op deze site:
Brueghel - Alstein, Breughel - Anker, Brueghel - Auden, Brueghel - Berryman, Brueghel - Burnier,   Brueghel - Claus, Brueghel - Coninck, Brueghel - Emmens, Brueghel - Enquist, Brueghel - Foerster, Brueghel - Hawinkels01, Brueghel - Hawinkels02, Brueghel - Herzberg, Brueghel - Jooris, Brueghel - Kal, Brueghel - Kopland, Brueghel - Langland, Brueghel - Mare de la, Brueghel - Verwey, Brueghel - Smit, Brueghel - Spillebeen01, Brueghel - Spillebeen02, Brueghel - Spinoy, Brueghel - Szymborska, Brueghel - Velde, Brueghel - Vestdijk, Brueghel - Williams01, Brueghel - Williams02, Brueghel - Williams03, Brueghel - Williams04, Brueghel - Williams05, Brueghel - Williams06, Brueghel - Williams07, Brueghel - Williams08, Brueghel - Williams09, Brueghel - Williams10

Icarus-gedichten

KunstKolom Pieter Breughel

Breughel tekeningen.